Energie- & milieu-informatiesysteem voor het Vlaams Gewest

Lichthinder monumenten Beleid

Wat  | Technieken  | Voorbeelden  | Aanbevelingen, normen en reglementen  | Controle  | Beleid 

 

Hier vindt u terug hoe door het Vlaamse gewest lichthinder wordt aangepakt.

In december 1997 keurde de Vlaamse regering het Urgentieplan Lichthinder goed. Onder andere ter uitvoering van dit urgentieplan werden onder meer de volgende initiatieven ontwikkeld:

1. nieuwe verlichting van gewestwegen met afgeschermde toestellen (ook in het mobiliteitsconvenant worden afgeschermde toestellen aanbevolen);
2. verlichting van de continue secties, de stukken tussen op- en afrit, op autosnelwegen wordt gedoofd tussen 0.30 uur en 5.30 uur (met uitzondering van de ringautosnelwegen);
3. in de vergunningen voor reclame langsheen gewestwegen worden voorwaarden voor luminanties opgenomen;
4. er zijn verschillende REG-actieplannen opgestart;
5. de informatiebrochure ‘Publiciteit zonder lichtvervuiling’ is verspreid naar de gemeenten en provincies. Hierin staan richtlijnen om lichthinder te vermijden bij verlichte publiciteit

Het nieuwe milieubeleidsplan, dat het milieubeleid voor de periode 2003-2007 in kaart brengt, bouwt voort op het urgentieplan en concretiseert voor de volgende jaren de acties die op gewestelijk niveau zullen worden gevoerd. Zwaartepunt van het beleid ligt bij samenwerken met en sensibiliseren van anderen overheden en de doelgroepen. Momenteel is de Vlaamse wetgeving nog onvoldoende concreet en te weinig technisch uitgewerkt om op basis hiervan een lichthinderbeleid te voeren. (Zie ook bij ‘links’ in het algemene onderdeel.)

Op dit moment ligt de nadruk op projecten gericht naar gemeenten en provincies. Zij zorgen voor verdere doorstroming naar de andere doelgroepen (industrie, handel en diensten, burgers, landbouw, recreatie …). Binnenkort zal de sensibilisatie vanuit het Vlaamse gewest uitgebreid worden naar de andere doelgroepen. Deze website is hiervan een eerste voorbeeld.

De brochure ‘Wegverlichting zonder lichthinder’ (2003) is een informatiebrochure die verspreid is naar alle Vlaamse gemeenten. Deze brochure geeft in de eerste plaats een algemeen overzicht van de vormen, bronnen en gevolgen van lichthinder en lichtvervuiling. Daarnaast wordt er dieper in gegaan op het aspect wegverlichting. Tot slot worden er nog een aantal algemene vuistregels gegeven voor al wie iets wil doen om de hinder en vervuiling veroorzaakt door kunstlicht, te beperken.De brochure ‘Publiciteit zonder lichtvervuiling’ (2001) bespreekt wat lokale besturen concreet kunnen doen voor de handels- en dienstensector.

 

De Samenwerkingsovereenkomst (SO) "Milieu als opstap naar duurzame ontwikkeling." werd opgestart op januari 2002 en is een vrijwillige overeenkomst die een gemeente of provincie kan afsluiten met de Vlaamse overheid op vlak van milieubeleid. Met de overeenkomst engageert de gemeente en de provincie zich om rond een pakket van milieuthema's te werken. In ruil hiervoor krijgt zij van de Vlaamse overheid financiële ondersteuning. De gemeente en provincie kan hierbij, binnen zekere marge, kiezen welke onderdelen van de samenwerkingsovereenkomst ze ondertekenen en welk ambitieniveau ze wensen te behalen. Hierbij is niveau 1 het basisniveau en niveau 3 het meest ambitieuze niveau. Inhoudelijk wordt de samenwerkingsovereenkomst opgedeeld in een instrumentarium en acht verschillende clusters. Er zijn 6 verticale clusters die bestaan uit eerder technische thema’s waaronder de cluster hinder en twee overkoepelende clusters die enkel bestaan op het derde ambitieniveau; gebiedsgerichte beleid en doelgroepen beleid.

Hieronder volgt een beknopt overzicht van de bepalingen uit de cluster hinder van de SO waarin lichthinder aanbod komt. Let wel dat de cluster hinder meer omvat dan het aspect lichthinder, voor een volledig overzicht wordt verwezen naar de contracttekst van de cluster hinder terug te vinden op www.samenwerkingsovereenkomst.be

Artikel 5.5.2.1 Niveau 1

Artikel 5.5.2.1.1 Werking binnen de eigen diensten

2. Opvolging van klachten
De gemeente volgt klachten over lichthinder op via MKROS of via een eigen dossieropvolgingssysteem. Jaarlijks analyseert de gemeente de geregistreerde en opgevolgde klachten. Hiervoor kan ze gebruik maken van de rapporteringstool die voorzien is in MKROS.

3. Terugdringen van hinder in eigen beheer
De lichthinder die in eigen beheer kan worden teruggedrongen, wordt aangepakt.

Artikel 5.5.2.1.2 Werking naar buiten uit 4. Sensibilisatie
De gemeente onderneemt jaarlijks minstens 2 sensibilisatiecampagnes (passief en/of actief) naar specifieke doelgroepen m.b.t. 2 verschillende milieuhinderthema's; geluid, licht en/of geur.

Artikel 5.5.2.2 Niveau 2

Artikel 5.5.2.2.1 Werking binnen eigen diensten

5.Geïntegreerd hinderreglement
De gemeente stelt een gemeentelijk reglement in waarin alle relevante hinderaspecten uit deze cluster, waaronder ook lichthinder, worden vervat.

6.Inventaris en actieplan
De gemeente inventariseert lichthinderbronnen en knelpunten. Hierbij worden punt- en verspreide bronnen die aanleiding (kunnen) geven tot lichthinder (met lokalisatie en zo mogelijk schatting van de hoeveelheid emissie, vb. uitgestraalde vermogen) geïnventariseerd. Voor lichthinder, wat voor vele lokale besturen een totaal nieuw aandachtspunt is, is de inventarisatie eveneens bedoeld als stimulans om na te denken over de lokale situatie.

Artikel 5.5.2.2.2 Werking naar buiten uit

Verscherpt toezicht

De gemeente houdt verscherpt toezicht op de bestaande regelgeving (incl. de eigen politiereglementen). De gemeente stelt hiervoor inspectieprogramma’s op waarbij zij, indien opportuun, inspeelt op de tendensen die merkbaar zijn binnen de lichthinderproblematiek op haar grondgebied. Mogelijkheden voor verscherpte controles zijn er o.a. op de naleving van de wetgeving op het gebruik van klemtoonverlichting, lichtreclames, decoratieve verlichting... (Vlarem II).

Artikel 5.5.2.3 Niveau 3 - projectvoorstel

Er wordt naar gestreefd volgende aandachtspunten uit te werken in het project:
• de afbakening van donkertegebieden en het opmaken van een actieplan waarin beschreven wordt op welke manier de gemeenten de donkerte wil behouden en verbeteren;
• het voeren van een rationeel verlichtingsbeleid.

Het project ‘Verlichten zonder hinder’ wordt gecoördineerd door het Platform Lichthinder. Dit DULOMI-project loopt in het kader van de samenwerkingsovereenkomst en biedt een extra ondersteuning voor steden en gemeenten om lichthinder en lichtvervuiling te beperken. In ruil daarvoor worden van de gemeenten een aantal verbintenissen gevraagd. Meer info zie: http://www.bondbeterleefmilieu.be/lichthinder/

Sinds 1996 worden mobiliteitsconvenants gesloten tussen alle partners (het Vlaamse Gewest, de gemeenten, de provincies, De Lijn, eventuele derden zoals scholen en bedrijven) die betrokken zijn bij het mobiliteitsbeleid(zie normen)