Energie- & milieu-informatiesysteem voor het Vlaams Gewest

Lichthinder landbouw Technieken

Wat  | Technieken  | Voorbeelden  | Aanbevelingen, normen en reglementen  | Controle  | Beleid 

De hinder door landbouw is vooral afkomstig van serres met assimilatiebelichting en is zeer geconcentreerd rond deze serres. Ter voorkoming en beperking van lichthinder kunnen onderstaande milieuvriendelijke technieken worden toegepast in glastuinbouwbedrijven die belichting toepassen. Bijkomende informatie rond deze technieken is terug te vinden in de BBT-studie glastuinbouw.

Mogelijke maatregelen ter voorkoming van lichthinder

Gebruik van kunstbelichting optimaliseren:

De opbrengst (hoeveelheid en kwaliteit) van de teelt kan geoptimaliseerd worden door het belichten met behulp van kunstlicht gedurende een welbepaalde periode, en met een bepaalde frequentie (continu of cyclisch) en lichtintensiteit. Het optimaliseren van kunstbelichting (intensiteit, tijdsduur, periode, kleur) kan gebeuren via verfijnde regeltechnieken in functie van o.a. de teelt, het seizoen, de teeltmethode en het gewenste resultaat. Deze maatregel kan in alle glastuinbouwbedrijven worden toegepast.

Juiste verlichtingstoestellen kiezen:

Een verlichtingstoestel of armatuur is het beschermende omhulsel van een lamp. Bij de keuze van de armatuur is het van belang dat het licht goed van boven en opzij afgeschermd wordt en dat de lichtbundel goed gericht wordt, zodat deze zoveel mogelijk beperkt wordt tot de te verlichten zone. Reflectoren in armaturen weerkaatsen het licht in het armatuur naar beneden, zodat zijdelings verstrooid en opwaarts gestraald licht beperkt wordt, en het rendement wordt verhoogd. Recente belichtingsinstallaties in de glastuinbouw maken veelal gebruik van armaturen met reflectoren. Het kiezen van de juiste armaturen is altijd technisch haalbaar.

Verlichtingstoestellen correct opstellen:

Het optimaal opstellen van de armaturen (in hoogte, breedte en/of positie tov elkaar) draagt bij tot het doelgericht belichten. Op die manier wordt opwaarts gestraald licht en zijdelings verstrooid licht beperkt.

Enkele voorbeelden zijn:

1.vaste verlichting in dambordopstelling.
Door de armaturen van de ene rij ten opzichte van de vorige én volgende rij niet naast mekaar te plaatsen kan de belichting geoptimaliseerd worden. Recente belichtingsinstallaties in de glastuinbouw maken veelal gebruik van armaturen met reflectoren, die in veel gevallen alternerend zijn opgesteld.

2.mobiele verlichting.
Bij mobiele verlichting bewegen de armaturen tijdens het belichten evenwijdig met de plantenrijen over een bepaalde afstand heen en weer. De snelheid waarmee dit bewegen gebeurt, is regelbaar. Ten opzichte van vaste belichting heeft mobiele belichting het voordeel dat elk deel van de plant wordt belicht. Mobiele verlichting wordt toegepast in o.a. de glassierteeltsector en is anno 2004 geïntroduceerd in de gespecialiseerde glasgroentesector voor de teelt van tomaten.

Mogelijke maatregelen bij lichthinder

schermfolies aan de binnenzijde van de serre:
Om te vermijden dat de geeloranje gloed van de kunstbelichting zich over de ruime omgeving verspreidt kunnen serres afgeschermd worden. Het afschermen van de zijwanden kan gebeuren aan de binnen- of buitenzijde van de serre. Voor het afschermen van de binnenzijde van de serre kan gebruik gemaakt worden van schermfolies. Schermfolies kunnen technisch in alle glastuinbouwbedrijven worden toegepast.

gevelschermen aan de binnenkant van de serre:
Gevelschermen, vervaardigd uit niet-licht-doorlatend materiaal (b.v. aluminium), kunnen eveneens gebruikt worden voor het afschermen van de binnenzijde van de serre. Het toepassen van gevelschermen is technisch haalbaar voor alle glastuinbouwbedrijven.

beweegbare schermen aan de bovenzijde van de serre:
Het beperken van opwaarts gestraald licht, veroorzaakt door lichtreflexie via de bodem of de teelt, is mogelijk door middel van afscherming van de bovenzijde van de serre met behulp van beweegbare schermen. Schermen ter beperking van lichthinder verschillen van energieschermen qua materiaal en uitvoering. De technische haalbaarheid van beweegbare schermen is erg bedrijfs- en teeltspecifiek.